Арнайы білім беруді қажет ететін балаларға қолдау көрсету

Қазіргі білім беру жүйесінде әр баланың сапалы білім алуға тең құқығын қамтамасыз ету – басты міндеттердің бірі. Соның ішінде ерекше назарды арнайы білім беруді қажет ететін балаларға (ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға) қолдау көрсету алады. Қазақстанда бұл бағытта инклюзивті білім беру жүйесі кезең-кезеңімен дамып келеді.

Арнайы білім беруді қажет ететін балалар дегеніміз кімдер?

Бұл топқа:

• сөйлеу тілінде бұзылыстары бар балалар 
• көру, есту қабілеті бұзылған балалар 
• тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар 
• зияткерлік дамуында ерекшелігі бар балалар 
• эмоциялық-еріктік дамуында қиындықтары бар балалар және т.б.

жатады.

Қазақстандағы инклюзивті білім беру

Қазақстанда инклюзивті білім беру саясаты жүзеге асырылуда. Оның мақсаты – барлық балаларды бір ортада оқытып, тәрбиелеу және олардың әлеуетін дамыту.

Балабақшаларда:

• арнайы топтар 
• инклюзивті топтар 
• түзету кабинеттері ұйымдастырылады 

Балабақшадағы қолдау түрлері

1. Психологиялық-педагогикалық қолдау

• психолог, логопед, дефектолог мамандардың жұмысы 
• баланың даму деңгейін анықтау 
• жеке даму бағдарламасын құру 

2. Түзету-дамыту жұмыстары

• сөйлеу тілін дамыту 
• ұсақ және ірі моториканы жетілдіру 
• танымдық қабілеттерді дамыту 

3. Әлеуметтік бейімдеу

• балаларды топқа бейімдеу 
• қарым-қатынас дағдыларын қалыптастыру 
• өзіне-өзі қызмет етуге үйрету 

Педагогтің рөлі

Педагог:

• әр балаға жеке тәсіл қолдануы тиіс 
• шыдамдылық пен түсіністік танытуы қажет 
• қолдау көрсетіп, сенімді орта қалыптастыруы керек 
• ата-анамен тығыз байланыста жұмыс істеуі тиіс 

Ата-анамен жұмыс

Ата-аналармен жұмыс өте маңызды:

• тұрақты кеңес беру 
• баланың дамуы туралы ақпараттандыру 
• үй жағдайында қолдау көрсету жолдарын түсіндіру 

Ата-ана мен педагог бірлесе жұмыс істегенде ғана жақсы нәтиже болады.

Қолайлы орта қалыптастыру

Балабақшада:

• қауіпсіз және қолжетімді орта 
• арнайы құрал-жабдықтар 
• көрнекі материалдар 
• сенсорлық бұрыштар 

ұйымдастырылуы тиіс.

Қиындықтар мен оларды шешу жолдары

Кейбір қиындықтар:

• мамандардың жетіспеушілігі 
• ата-аналардың жеткіліксіз ақпараттануы 
• материалдық базаның әлсіздігі 

Шешу жолдары:

• педагогтердің біліктілігін арттыру 
• ата-аналармен түсіндіру жұмыстарын күшейту 
• мемлекеттік қолдауды дамыту 

Қорытынды

Құрметті әріптестер! Арнайы білім беруді қажет ететін балаларға қолдау көрсету – үлкен жауапкершілікті талап ететін маңызды бағыт. Әр бала – ерекше тұлға, сондықтан оған жағдай жасап, әлеуетін ашу – біздің ортақ міндетіміз. Инклюзивті ортада тәрбиеленген балалар болашақта қоғамға бейім, мейірімді және түсіністігі жоғары азамат болып қалыптасады.